Nagietek lekarski

Calendula officinalis

Nagietek lekarski to jednoroczne zioło z rodziny astrowatych o jaskrawo pomarańczowych lub żółtych koszyczkach. W polskich ogrodach uprawia się go na płatki do maceratów olejowych i jako jadalną ozdobę. Łatwo go pomylić z aksamitką, ale liście nagietka są jasne, nieco lepkie i bez ostrego zapachu tagetesu. Często sadzi się go obok rumianku pospolitego.

Identyfikacja

Łodyga jest rozgałęziona, nieco kanciasta, 30–60 cm wysokości. Liście podłużne, siedzące, jasnozielone, delikatnie owłosione. Koszyczki mają wiele rzędów języczkowatych płatków i ciemniejszy środek; po przekwitnieniu tworzą charakterystyczne, zagięte niełupki. Kwitnie od czerwca aż do przymrozków, jeśli regularnie obrywa się przekwitłe kwiatostany. Surowcem są świeże lub suszone płatki i całe koszyczki.

Tradycyjne zastosowanie

W tradycji ludowej z płatków robiono maść i olej macerowany na słońcu, a suszone kwiaty dodawano do zup i ryżu dla barwy. Napar z koszyczków pito rzadziej niż napar z rumianku pospolitego. Olej z nagietka bywa mylony z olejem z dziurawca zwyczajnego — oba są maceratami, ale z innych gatunków. To opis zwyczaju, nie zalecenie dermatologiczne.

Uprawa w ogrodzie

Nagietek lubi stanowisko słoneczne i glebę przeciętną, nawet piaszczystą. Wysiewa się wiosną wprost do gruntu; często się sam rozsiewa. Nie znosi świeżego obornika. Zbiór płatków robi się w suche, słoneczne przedpołudnie. Suszenie opisuje artykuł Jak suszyć zioła — płatki schną szybko i łatwo pleśnieją w grubych warstwach.

W doniczce na balkonie też daje radę, byle miał słońce i regularne, umiarkowane podlewanie bez zastoju wody.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują porady lekarza, farmaceuty ani kwalifikowanego zielarza.