Szałwia lekarska

Szałwia lekarska to półkrzew z rodziny jasnotowatych o szarozielonych, filcowatych liściach i intensywnym, żywiczno-ziołowym zapachu. W ogrodach klasztornych i kuchennych uprawia się ją od stuleci. Jest mniej ekspansywna niż mięta pieprzowa, a liście zbiera się przez cały sezon wegetacji.

Identyfikacja

Liście są naprzeciwległe, podłużnie eliptyczne, pomarszczone, spodem jaśniejsze, pokryte kutnerem. Łodyga drewnieje u nasady. Kwiaty fioletowe, dwuwargowe, zebrane w kłosowate kwiatostany, pojawiają się od czerwca. Po roztarciu liść pachnie ostro, zupełnie inaczej niż cytrynowa melisa lekarska. Odmiany o pstrych liściach są ozdobne, ale surowcem pozostaje typowa, szarozielona forma.

Tradycyjne zastosowanie

Surowcem są liście zbierane przed kwitnieniem, suszone w cieniu. W kuchni szałwia przyprawia tłuste mięsa i farsze. W tradycji ludowej napar z liści stosowano do płukania jamy ustnej — to historyczny zwyczaj, nie recepta. Olejek szałwiowy jest silny i nie nadaje się do samodzielnego dawkowania. Więcej o ostrożności jest w tekście Bezpieczne stosowanie ziół.

Uprawa w ogrodzie

Szałwia lubi stanowisko słoneczne, ciepłe i glebę przepuszczalną, wapienną, raczej suchą niż mokrą. Sadzi się ją z sadzonek lub z siewu; starsze kępy się dzieli. Na zimę warto okryć nasadę gałązkami. Zbiór liści powtarza się od wiosny do późnego lata. Liście zaparza się krótko, tak jak inne zioła liściaste w artykule o naparach i wywarach.

Przycinanie wiosną, po zejściu mrozów, utrzymuje zwarty pokrój i odracza drewnienie pędów.