Pokrzywa zwyczajna

Pokrzywa zwyczajna to wieloletnia bylina pospolita na żyznych, azotowych stanowiskach w całej Polsce. Parzące włoski na liściach i łodydze to jej znak rozpoznawczy. Młode wierzchołki zbiera się wiosną do kuchni i suszy na napary. W ogrodzie bywa chwastem, ale też surowcem — podobnie jak dziurawiec zwyczajny i mięta pieprzowa.

Identyfikacja

Liście są naprzeciwległe, sercowato-jajowate, grubo piłkowane, ciemnozielone. Łodyga prosta, czworokątna, często ponad metr wysokości. Roślina jest dwupienna: kwiaty męskie i żeńskie rosną na osobnych osobnikach, niepozorne, zielonkawe. Parzące włoski po zgnieceniu lub sparzeniu wrzątkiem tracą ostrość. Kwitnie od czerwca do września.

Tradycyjne zastosowanie

Surowcem są młode liście i ziele zbierane przed kwitnieniem. W kuchni ludowej pokrzywa trafiała do wiosennych zup i placków. Suszone ziele zaparzano. Z dojrzałych roślin robi się gnojówkę do podlewania warzyw. To nie jest zalecenie lecznicze — przy alergii lub chorobach nerek pokrzywa nie jest obojętna; w razie wątpliwości warto zapytać lekarza lub farmaceutę.

Uprawa w ogrodzie

Pokrzywa sama pojawia się na żyznej, wilgotnej glebie i w półcieniu. Jeśli chce się ją mieć pod kontrolą, wystarczy mały, ogrodzony fragment rabaty. Zbiór młodych wierzchołków stymuluje nowe przyrosty. Starsze pędy są łykowate i mniej smaczne. W sąsiedztwie mięty pieprzowej obie rośliny lubią wilgoć i żyzność. Przy zbiorze warto pamiętać o bezpiecznym stosowaniu ziół.

Do suszenia zrywa się całe wierzchołki w suchy dzień i wiesza w przewiewie, aż łodygi będą łamać się z trzaskiem. W ogrodzie ziołowym warto oznaczać kępę etykietą z nazwą łacińską, żeby nie pomylić sadzonek wiosną.